Αυτό το ηλεκτρονικό άρθρο δημοσιεύτηκε από το αφοα στις 22/01/26.

Η Ροζάβα υπό πίεση: γεωπολιτικά συμφέροντα και η μάχη για τους πόρους

Σύντροφος Χ

Από τις συγκρούσεις που ξέσπασαν στο ανατολικό Χαλέπι στις 6 Ιανουαρίου μεταξύ συριακών δυνάμεων και των κουρδικών πολιτοφυλακών, η Ροζάβα φαίνεται να χάνει σταθερά έδαφος. Η εκκένωση περιοχών και η παράδοση μελών της Κουρδικής Φρουράς συνδέονται άμεσα με την ταχύτατη προέλαση του συριακού στρατού στη βορειοανατολική Συρία, ο οποίος πλέον δείχνει αποφασιστικότητα και στρατηγική ορμή, μετά από συνεχόμενες νίκες στα μέτωπα.

Στο βορειοανατολικό μέτωπο, μέσα σε λίγες ημέρες, κρίσιμες πόλεις όπως η Ράκκα και η Ντέιρ εζ-Ζορ πέρασαν υπό έλεγχο του συριακού κράτους. Η προέλαση των μηχανοκίνητων δυνάμεων επικεντρώνεται σε περιοχές πλούσιες σε πετρέλαιο, αποκαλύπτοντας πως η στρατηγική σημασία της Ροζάβα δεν περιορίζεται στη γεωγραφική της θέση, αλλά στην εκμετάλλευση των φυσικών πόρων της.

Η κουρδική ηγεσία είχε στο παρελθόν ευκαιρίες να συνεννοηθεί με τη συριακή κυβέρνηση, ιδιαίτερα όταν η Δαμασκός τους στήριξε κατά την τουρκική στρατιωτική επέμβαση «Ανοιξιάτικη Ειρήνη» το 2019. Παρά ταύτα, επέλεξαν να απορρίψουν τις προτάσεις συμφιλίωσης, βασιζόμενοι στην πίστη ότι η στρατιωτική παρουσία και η υποστήριξη των ΗΠΑ θα διασφαλίσουν την αυτονομία τους και τη συνέχιση των κομμούνων.

Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική: οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους λειτουργούν βάσει στρατηγικών συμφερόντων και γεωπολιτικών υπολογισμών, όχι πιστών συμμάχων. Η Ροζάβα ήταν χρήσιμη για την Ουάσιγκτον όσο το καθεστώς Άσαντ περιοριζόταν και ο Μπααθισμός κυριαρχούσε στη Συρία, καθώς λειτουργούσε ως εργαλείο για την αμφισβήτηση της κυριαρχίας της χώρας, τον έλεγχο των φυσικών πόρων και την προσπάθεια διαμελισμού της σε ζώνες επιρροής.

Με την πτώση του Άσαντ και την άνοδο φιλονατοϊκών δυνάμεων υπό τον Αχμέντ Αλ-Σαράα, η στρατηγική αξία της Ροζάβα μειώνεται. Η επιλογή της κουρδικής ηγεσίας να στηρίζεται αποκλειστικά στις αμερικανικές εγγυήσεις την έχει αφήσει ευάλωτη, οδηγώντας σε μια στρατηγική ήττα. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα την πλήρη κατάρρευση της αυτονομίας: όπως έδειξαν προηγούμενες περιπτώσεις των Δρούζων και των Αλαουιτών, ακόμη και μετά από επιθέσεις τζιχαντιστών, η αντίσταση μπορεί να πάρει τη μορφή χαμηλής έντασης αντάρτικου και περιορισμένων ένοπλων συγκρούσεων.

Σε διεθνές επίπεδο, οι ΗΠΑ επιδιώκουν να διατηρήσουν ισορροπίες με την Τουρκία, η οποία θεωρεί το κουρδικό ζήτημα «κόκκινη γραμμή». Σημαντικό ρόλο στη διαχείριση των εξελίξεων διαδραματίζει και ο Οτσαλάν, ο οποίος υπογράμμισε ότι «κάποιοι προσπαθούν να σαμποτάρουν τη διαδικασία ειρήνευσης».

Η Ροζάβα, έτσι, βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι: η αυτονομία της απειλείται από τα γεωπολιτικά παιχνίδια των μεγάλων δυνάμεων και την εκμετάλλευση των φυσικών της πόρων. Το μέλλον της θα καθοριστεί όχι μόνο από τις τοπικές στρατιωτικές εξελίξεις, αλλά και από τις διεθνείς συμμαχίες και τα συμφέροντα που διαμορφώνουν την περιοχή, καθιστώντας σαφές ότι η πολιτική και η στρατηγική ανεξαρτησία είναι δύσκολο να διατηρηθεί σε συνθήκες ιμπεριαλιστικής πίεσης.